با شاخصترین کتابشناسان جهان اسلام/۳ داستان زندگی وزیری که عاشق کتابها بود
جمال الدین قفطی که در حلب وزیر بود کتابی به نام «تاریخ الحکما» نوشت و در آن زندگی و اندیشههای صدها دانشمند، فیلسوف و پزشک از فرهنگها و شهرهای مختلف را جمعآوری کرد.
به گزارش ستاد خبری سیوسومین دوره هفته کتاب جمهوری اسلامی ایران، در شهری کوچک به نام قفط در جنوب مصر، پسری به دنیا آمد که بعدها یکی از بزرگترین کتابشناسان و مورخان علم در جهان اسلام شد. نامش جمالالدین علی قفطی بود.
خانوادهاش اهل علم و ادب بودند. به همین دلیل جمال الدین از همان کودکی با کتابها، نسخهها و گفتوگوهای علمی بزرگ شد. وقتی هنوز نوجوان بود، همراه خانوادهاش به قاهره رفت؛ شهری پر از کتابخانه و مدرسه و البته تعداد زیادی از دانشمندان مطرح. قفطی در آنجا خواندن و نوشتن را آموخت، و خیلی زود به علوم مختلف علاقهمند شد: از فقه و منطق گرفته تا نجوم و هندسه. او زبانهای یونانی و سریانی را هم یاد گرفت تا بتواند کتابهای علمی قدیمی را بخواند و ترجمه کند.
در جوانی، به شهر قدس در فلسطین رفت و در آنجا به عنوان نویسنده دربار مشغول شد. اما روحش همیشه دنبال دانش بود. پس به حلب مهاجرت کرد؛ شهری که در آن هم وزیر شد و هم کتابدوستترین مرد دربار.
قفطی در حلب در سایه شغل و سمت حکومتیاش از دانشمندان و نویسندگان حمایت میکرد. یکی از اتفاقات جالب زندگیاش، آشنایی با یاقوت حموی بود؛ نویسندهای که از حمله مغول گریخته بود. قفطی او را در خانهاش پذیرفت، به او کمک کرد و حتی در نوشتن کتابهایش همراهش شد.
اما بزرگترین کار قفطی نوشتن کتابی بود به نام «إخبار العلماء بأخبار الحكماء» که در زبان فارسی بیشتر با عنوان «تاریخ الحکما» شناخته میشود. جمالالدین در این کتاب زندگی و اندیشههای صدها دانشمند، فیلسوف و پزشک از فرهنگها و شهرهای مختلف را جمعآوری کرد؛ از یونان باستان گرفته تا بغداد و قاهره و ایران. او فقط اسمها را ننوشته بود؛ بلکه درباره روشهای علمی این دانشمندان، دیدگاههایشان و حتی اشتباهاتشان هم حرف زده بود.
نثر قفطی ساده و دقیق بود، اما گاهی هم با طنز و روایتهای جالب همراه میشد. او میخواست خواننده هم چیزی یاد بگیرد و هم از خواندن کتاب لذت ببرد. چون خودش به این لذت اعتیاد داشت. تاریخنگاران به عشق شدید جمال الدین قفطی به کتاب تاکید بسیار کردهاند. گویا در کتابخانهاش همه جور کتابی پیدا میشد.
کتابفروشهای همهجا برایش کتاب میبردند و او آنها را به دو برابر بهای پیشنهاد شده میخرید و هر کتابی را که به دستش میرسید، مطالعه میکرد. در همین کتاب «تاریخ الحکما» هم در هر صفحهای که اشاره به کتاب نایابی میکند، در ادامهاش مینویسد که این کتاب را در کتابخانهاش دارد و خدا را بابت این داشتن شکر میکند. کتابخانهاش چندین هزار جلد کتاب داشت با ارزشی معادل پنجاه هزار دینار.
در سال ۶۴۲ هجری قمری، جمال الدین قفطی در شهر حلب از دنیا رفت. آن کتابخانه بزرگ و عظیم با کتابهای نایاب و گرانقیمتش هم به پادشاه حلب رسید، چون قفطی وارثی نداشت. اما فرزند برومندش یعنی همان کتاب تاریخ الحکما هنوز زنده است. نوجوانانی که امروز به تاریخ علم علاقه دارند، میتوانند با خواندن «تاریخ الحکما» با دانشمندان گذشته آشنا شوند و بفهمند که علم، فقط فرمول و عدد نیست، بلکه داستان آدمهایی است که با کنجکاوی، تلاش و عشق به دانستن زندگی کردند.
پربیننده ترین
- ● ایلام میزبان 7 لاله گمنام خواهد بود
- ● هشدار استاندار نسبت به افزایش آمار تصادفات فوتی و جرحی در قزوین
- ● عمران علی محمدی بیان کرد:احیای واحدهای تولیدی کلید اقتصاد مقاومتی و اشتغال پایدار در لرستان است و دادگستری برای رفع موانع واحدهای تولیدی راکد عزمی جدی دارد
- ● مدیرکل آموزش و پرورش ایلام: علیرغم شرایط ویژه حاکم بر کشور و تحمل وضعیت جنگی اما روند احداث و پیگیری پروژه های عمرانی آموزش و پرورش متوقف نشده است
- ● هشت سال جنگ تحمیلی باعث قدرتمندی ایران شد که ثمره آن را امروز در برابر دشمنان می بینیم
- ● معاون اقتصادی استانداری تهران و توسعه ظرفیت تولید انرژیهای تجدیدپذیر و تقویت زیرساختهای تأمین برق استان
- ● زینی وند عنوان کرد: هیچ فردی نباید به دلیل محدودیتهای اقتصادی، جغرافیایی یا دسترسی نداشتن به امکانات آموزشی، از فرصت یادگیری محروم بماند
- ● آیین تشییع پیکر تعدادی از شهدای گمنام هشت سال دفاع مقدس در ایلام برگزار می شود
- ● خطاب به نخبگان و مدالآوران علمی و ورزشی؛ رهبر انقلاب: ایران قوی بر پایۀ اقتدار علمی و فنّاوری استوار است
- ● منصور احمدی» بهعنوان رئیس جدید دانشگاه آزاد اسلامی استان ایلام معرفی شد
- ● عمران علی محمدی تاکید کرد:کاهش قرارهای شکلی؛ گامی در جهت فصل خصومت واقعی است
- ● در جلسه امروز هیات دولت مطرح شد؛ گزارش دولت از تحقق ۱۴۱ همت صرفهجویی و برنامههای تکمیلی برای کاهش هدررفت منابع
- ● سرلشکر رضایی: جنگ و ترور تاوان دارد؛ حالا نوبت شماست که تاوان پس بدهید
- ● امام جمعه ایلام: حضور آگاهانه مردم در تجمعهای شبانه، نماد وحدت و همدلی و سنگر مستحکم دفاعی و مؤلفه اصلی قدرت بازدارندگی در برابر بیگانگان است
- ● دادگستری شهرستان پلدختر رتبه نخست استان لرستان را در شاخصهای عملکردی کسب کرد
آخرین اخبار
- ● عیادت مشترک نماینده ولیفقیه در استان و امام جمعه ایلام و استاندار ایلام از مصدومان حادثه واژگونی اتوبوس کارکنان شرکت NGL دهلران در بیمارستان آبدانان
- ● ایلام عزادار شد
- ● دستور رئیسجمهور برای رسیدگی به مصدومان حادثه واژگونی اتوبوس آبدانان
- ● اندیشکده آمریکایی: بهای تشدید درگیری با ایران برای ترامپ بهشدت بالا رفته است
- ● سپاه: رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه بالگردی الرفاع بحرین با پهپاد مورد هدف قرار گرفت
- ● واژگونی اتوبوس مسیر دشتعباس - مورموری با ۲۰ مصدوم و فوتی
- ● ورزشکاران ایلامی صاحب خوابگاه می شوند
- ● دشتی پور عنوان کرد: اجرای طرحهای ایمنی در راههای ایلام با نصب بیش از ۲۱ هزار تابلو و علائم ایمنی
- ● سلیمانی خبر داد:کاهش۲۰ درصدی مصرف گاز و مدیریت بهینه شبکه، برای عبور ایمن از فصل سرما در استان ایلام هدفگذاری شده است
- ● تاکید استاندار به دستگاه های دولتی: مدیریت مصرف انرژی را از ادارات آغاز کنید/ مصرف بی رویه انرژی ممنوع است/ رفاه حال مردم خط قرمز است
- ● هوشمند سازی بیش از ۴۵ هزار انشعاب برق در استان ایلام
- ● سردار گراوندی: تکریم و سرکشی از خانواده های شهدا و جانبازان بخشی از مسئولیت مجموعه انتظامی در پاسداشت ارزشهای انقلاب اسلامی است
- ● حریف موشکهای ایران نمیشویم! | ایران خود را برای دور جدیدی از جنگ آماده می کند | اختلاف ترامپ و نتانیاهو درباره ایران
- ● سفیر ایران: اگر آمریکا به راهحل دیپلماتیک متعهد است فورا به تجاوز و محاصره پایان دهد
- ● شرکت های هواپیمایی کشورهای مختلف، پروازهای خود را به آمریکا لغو کردند