موشک‌های ایران آسیب‌پذیری پدافند اسرائیل و آمریکا را به رخ کشید

روزنامه کیهان در ستون خبر ویژه خود نوشت: سَم لِیر عضو برنامه امنیت ملی در مؤسسه تحقیقات سیاست خارجی آمریکا ضمن یادداشتی در فارن پالیسی ریسرچ اینستیتیوت نوشت: این جنگ نشان داد که سیستم پدافند هوائی و موشکی اسرائیل علی‌رغم عملکرد چشمگیرش چقدر تحت فشار است. جنگ ژوئن ۲۰۲۵ دشواری پدافند هوائی و موشکی را در درگیری‌های مدرن با شدت بالا و چالش‌های پیش روی مدافعان و استراتژی‌های تهاجمی را نشان داد.

عملکرد پدافند موشکی اسرائیل در طول جنگ ژوئن ۲۰۲۵ در چارچوب تلاش‌های دفاعی آنها در طول عملیات وعده صادق ۲، موفق‌ترین حمله موشکی ایران به اسرائیل تاکنون، بهتر درک می‌شود. نمایش ایران در طول عملیات وعده صادق ۱ - حمله‌ای با تقریباً ۱۲۰ موشک بالستیک، ۳۰ موشک کروز و ۱۷۰ پهپاد به اسرائیل که تنها حدود ۹ برخورد موشک بالستیک به همراه داشت - ایرانیان را تشویق کرد تا استراتژی قهری خود را مجدداً تنظیم کنند. این تغییر در ترکیب حملات برای عملیات وعده صادق ۲ نیز مشهود بود.

ایرانیان به جای استفاده از موشک‌های کروز و پهپادها، تصمیم گرفتند با استفاده از تعداد بیشتری از موشک‌های بالستیک قابل اعتمادتر، پدافندهای اسرائیل را بیش از حد اشباع کنند. زمان پرواز کوتاه موشک‌های بالستیک میان‌برد در مقایسه با پهپادها و موشک‌های کروز ایران، زمان هشدار تاکتیکی اسرائیل در مورد حمله را کاهش داد. در حالی که اطلاعات آمریکا و اسرائیل بدون شک هشدار استراتژیک مبنی بر قریب‌الوقوع بودن حمله را ارائه می‌دادند، ترکیب حملات، آمادگی‌های ارتش اسرائیل را کاهش داد.

هماهنگی پرتاب‌ها در پایگاه‌های موشکی ایران مانع از آن شد که اسرائیلی‌ها بتوانند لانچرهای رهگیر خود را دوباره بارگذاری کنند و تعداد موشک‌های ضد بالستیک موجود برای آنها را محدود کرد. تأثیر قابلیت اطمینان بالاتر و هماهنگی بهتر را می‌توان در تعداد بیشتر برخوردها در اسرائیل پس از عملیات وعده صادق ۲ (۴۴ یا ۴۵) نسبت به ۹ مورد در عملیات وعده صادق ۱ مشاهده کرد.

نیروی نظامی ایران موشک‌های خود را روی چند هدف متمرکز کرد تا دفاع اسرائیل را بیشتر تحت فشار قرار دهد. در حالی که ایرانی‌ها موشک‌های خود را در پنج منطقه پخش کردند، اکثر آنها پایگاه هوائی نواتیم را هدف قرار دادند که در آن ۳۲ موشک از پدافندها عبور کردند. تنها چهار موشک در طول عملیات وعده صادق ۱، پدافندهای نواتیم را شکست دادند. این تمرکز آتش، اثربخشی پدافندهای موشکی اسرائیل در اطراف نواتیم را در مقایسه با سایر نقاط اسرائیل کاهش داد و پدافندها را با موشک‌های بیشتری اشباع کرد تا بتوانند با آنها درگیر شوند.

نتایج عملیات وعده صادق ۲ نشان می‌دهد که ایرانی‌ها با ایجاد رگبارهای بزرگ‌تر و متمرکز که به اسرائیلی‌ها زمان هشدار کمی می‌دادند، استراتژی‌ای را برای شکست پدافندهای موشکی اسرائیل و ایالات متحده طراحی کرده بودند. در پی عملیات وعده صادق ۲، ایالات متحده سامانه‌های پدافند هوائی ارتفاع بالا (THAAD) را در اسرائیل مستقر کرد. اولین سامانه قبل از پایان اکتبر ۲۰۲۴ و دومین سامانه درآوریل ۲۰۲۵ مستقر شدند.. دومین سامانه THAAD کمتر از یک ماه قبل از شروع جنگ مستقر شد. با این وجود به نظر می‌رسد ۵۰ تا ۶۰ موشک ایران اصابت کردند.

متأسفانه، ارتش اسرائیل هیچ اطلاعاتی در مورد هزینه‌های رهگیر به اشتراک نگذاشته و فقط شواهد ویدیویی منبع باز را باقی گذاشته است اسرائیلی‌ها داده‌های مربوط به خرید یا ذخایر موشک‌های Arrow را به اشتراک نمی‌گذارند، اما مقامات آمریکایی اظهار داشتند که تا پایان جنگ، اسرائیل با کمبود موشک‌های ضد بالستیک مواجه شده بود و رهگیرهای خود را به کار می‌گرفت. با وجود عدم شفافیت اسرائیلی‌ها، روند کلی روشن است.

دفاع در برابر تقریباً ۵۰۰ موشک ایرانی، ذخایر رهگیرهای اسرائیل را تقریباً به پایان رساند و حدود یک چهارم ذخایر و معادل چندین سال تولید دو مورد از پیچیده‌ترین سیستم‌های دفاع موشکی ایالات متحده را مصرف کرد. تجربیات متضاد ایران و اسرائیل از جنگ ۱۲ روزه، روایتی از دشواری پایدار دفاع در منازعات موشکی معاصر ارائه می‌دهد. دفاع ایالات متحده و اسرائیل در این جنگ ضعیف شد و تعداد زیادی از رهگیرها برای دفاع در برابر تلافی نامنظم ایران مورد نیاز بود.