نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در سال گذشته، رشدی نزدیک به دو برابر در خلق ارزش اقتصادی داشته است

آزاده نظربلند با تشریح رویکردها و سیاست‌های کلان نهاد، بیان کرد: کتابخانه‌های عمومی در سطح ملی و جهانی، در حال تجربه یک گذار بنیادین در مأموریت، کارکرد و شیوه اداره هستند.

به گزارش اداره‌کل روابط‌عمومی و امور بین‌الملل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، همایش سه‌روزه مدیران کل کتابخانه‌های عمومی استان‌ها، با حضور آزاده نظربلند؛ دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور، محمد خلج؛ دستیار دبیرکل و جمعی از معاونان و مدیران کل ستادی، به میزبانی استان کرمان، آغاز شد.

در نخستین روز این همایش، دبیرکل نهاد با اشاره به رویکرد نهاد در حوزه «خلق ارزش» گفت: بر اساس الگوهای استاندارد ارزیابی بازگشت سرمایه، نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در سال گذشته، تجربه رشدی نزدیک به دو برابر در خلق ارزش اقتصادی داشته است؛ رشدی که علیرغم محدودیت‌های بودجه‌ای محقق شده و بیانگر تغییر رویکرد از توسعه صرف فضاهای فیزیکی، به افزایش اثربخشی فرهنگی و اجتماعی است.

وی افزود: به دلیل محدودیت منابع مالی، توسعه فضاهای فیزیکی کتابخانه‌ها در برخی مقاطع ناگزیر در اولویت‌های بعدی اجرایی قرار گرفته است، اما این نگاه نباید به رویکردی پایدار تبدیل شود و لازم است با نگاهی آینده‌نگر، نقش‌آفرینی کتابخانه‌های عمومی در افق‌های بلندمدت و با ضریب چندبرابری در سپهر فرهنگی کشور دنبال شود.

نظربلند همچنین بر ضرورت تقویت نگاه جمع‌گرا و پرهیز از فردگرایی در مدیریت و کارکرد کتابخانه‌ها تأکید کرد.

نهاد در سال گذشته، رشدی نزدیک به دو برابر در خلق ارزش اقتصادی داشته است

دبیرکل نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور در ادامه، با تشریح رویکردها و سیاست‌های کلان نهاد، بر پنج محور راهبردی در مسیر تحول کتابخانه‌های عمومی تأکید کرد و گفت: کتابخانه‌های عمومی در سطح ملی و جهانی در حال تجربه یک گذار بنیادین در مأموریت، کارکرد و شیوه اداره هستند.

وی تصریح کرد: در ادبیات معاصر علم اطلاعات و دانش‌شناسی، کتابخانه‌های عمومی دیگر صرفا مراکز نگهداری و امانت منابع نیستند، بلکه به‌عنوان نهادهایی مأموریت‌محور، جامعه‌گرا و یادگیرنده شناخته می‌شوند که نقش مستقیمی در تولید سرمایه فرهنگی، ارتقای سواد اطلاعاتی و کاهش نابرابری دانشی دارند و راهبردهای جدید نهاد کتابخانه‌های عمومی کشور نیز در امتداد همین رویکرد علمی و تحولی طراحی شده‌اند.

نظربلند نخستین محور این راهبردها را «گذار به کتابخانه‌های مأموریت‌محور» عنوان کرد و افزود: در این نگاه، کتابخانه‌ها مأموریت خود را بر اساس نیازهای واقعی جامعه محلی تعریف می‌کنند و به کنشگر فعال مسائل فرهنگی و اجتماعی تبدیل می‌شوند؛ به‌گونه‌ای که موفقیت کتابخانه نه صرفا با آمار امانت، بلکه با میزان اثرگذاری اجتماعی آن سنجیده می‌شود.

وی دومین محور راهبردی را «تقویت نقش اجتماعی و جامعه‌محوری کتابخانه‌ها» دانست و اظهار کرد: کتابخانه عمومی در رویکرد جدید، فضایی برای گفت‌وگو، یادگیری مادام‌العمر، مشارکت اجتماعی و تقویت انسجام ملی است؛ نقشی که در شرایط پیچیده اجتماعی امروز اهمیتی دوچندان یافته است.

دبیرکل نهاد در ادامه، «تحول دیجیتال و توسعه خدمات نوین» را سومین محور راهبردی برشمرد و افزود: حرکت به‌سوی کتابخانه‌های ترکیبی، گسترش خدمات برخط و بهره‌گیری هدفمند از فناوری‌های نوین، از جمله هوش مصنوعی و تحلیل داده، نه یک انتخاب، بلکه ضرورتی مدیریتی است.

نظربلند «مدیریت داده‌محور و تصمیم‌گیری مبتنی بر شواهد» را چهارمین محور راهبردی دانست و گفت: نهاد کتابخانه‌ها در مسیر جدید خود بر پیوند نظام پژوهش، داده‌های عملکردی و سیاستگذاری اجرایی تأکید دارد که این امر مستلزم تغییر نگاه به ارزیابی، برنامه‌ریزی و حتی گزارش‌دهی است.

نهاد در سال گذشته، رشدی نزدیک به دو برابر در خلق ارزش اقتصادی داشته است

وی «توسعه و توانمندسازی منابع انسانی» را پنجمین محور راهبردی برشمرد و بیان کرد: کتابدار و مدیر کتابخانه در رویکرد جدید، صرفا مجری خدمات نیست، بلکه کنشگر فرهنگی، تسهیل‌گر یادگیری و رابط میان کتابخانه و جامعه است و تحقق راهبردهای جدید بدون سرمایه انسانی توانمند امکان‌پذیر نخواهد بود.

دبیرکل نهاد در پایان با تأکید بر نقش محوری مدیران کل استان‌ها، گفت: مدیران کل، حلقه اتصال سیاست‌های کلان نهاد با واقعیت‌های اجرایی استان‌ها هستند و موفقیت این تحول نهادی، در گرو درک مشترک، هم‌راستایی راهبردی و کنش مدیریتی آگاهانه آنان خواهد بود.