سیدجلال ساداتیان در گفت‌وگو با ایرنا مطرح کرد: هدف رژیم صهیونیستی از ترغیب ترامپ به حمله، تجزیه ایران است

به گزارش خبرنگار سیاست خارجی ایرنا، روابط ایران و اروپا در ماه‌های اخیر وارد مرحله‌ای مبهم و پرتنش شده است؛ مرحله‌ای که در آن، لحن دیپلماتیک جای خود را به اظهارات صریح و بعضاً خصمانه برخی رهبران اروپایی داده و مواضع رسمی آنان درباره تحولات داخلی ایران، فراتر از چارچوب‌های متعارف روابط بین‌الملل تفسیر می‌شود. همزمان، نشانه‌هایی از همسویی فزاینده اروپا با رویکردهای فشارمحور آمریکا، پرسش‌های جدی درباره جایگاه واقعی اروپا در معادلات دیپلماسی با تهران ایجاد کرده است.

در چنین فضایی، گمانه‌زنی‌ها درباره نقش‌آفرینی پایتخت‌های اروپایی در ترغیب واشنگتن به تشدید فشارها علیه ایران، حتی در سطح گزینه‌های پرهزینه، پررنگ‌تر شده است. درباره اهداف و پیامدهای سیاست‌های اخیر اروپا در قبال ایران با سیدجلال ساداتیان، سفیر پیشین ایران در انگلیس گفت‌وگو کردیم:

هدف رژیم صهیونیستی از ترغیب ترامپ به حمله، تجزیه ایران است

در پی مواضع اخیر مقام‌های اروپایی درباره ناآرامی‌های داخلی ایران، از جمله اظهارات صدراعظم آلمان و مقامات اتحادیه اروپا، آیا می‌توان گفت اروپا عملاً از مسیر دیپلماسی خارج و وارد فاز تقابل سیاسی مستقیم با ایران شده است؟

این روزها شاهد شکل‌گیری خط تبلیغاتی در سطح بین‌المللی هستیم که مدعی ضعیف شدن ایران است و همزمان در کنگره ایالات متحده هم جریان‌سازی با همین محتوا به خصوص توسط لابی اسرائیل انجام شده‌است، همه این خط‌های تبلیغاتی بر این گزاره تاکید می‌کنند که ایران در ضعیف‌ترین موقعیت خود قرار دارد و این شرایط را به نارضایتی‌ها و اعتراض‌های داخلی اخیر و البته تحولات پیشین خاورمیانه از جمله آنچه پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ در غزه، لبنان و سوریه رخ داد، منتسب می‌کنند.

همچنین در همین چهارچوب مساله جنگ تحمیلی ۱۲ روزه نیز مطرح است که البته در آن جنگ، ایران به خوبی پاسخ تجاوز صورت گرفته را داد تا جایی که ایالات متحده درخواست آتش بس داد و برخی در ایران نیز این انتقاد را مطرح کردند که چرا تهران درخواست آتش بس را پذیرفت آنهم در شرایطی که اوضاع به نحوی بود که می‌توانستیم لطمات بیشتری به رژیم صهیونیستی بزنیم و بازدارندگی بیشتری برای تداوم توقف آتش، ایجاد کنیم.

هرچند این تحلیل هم وجود داشت که تداوم حملات ایران میتواند بهانه را برای ورود بیشتر آمریکا به جنگ مهیا کند و در نهایت ملاحظه‌های مختلف بر این تصمیم که آتش بس پذیرفته شود، متمرکز شد. بنابراین منظور از تحولات پس از اکتبر ۲۰۲۳، این مختصری بود که توضیح دادم.

در جدیدترین تحول رخ داده شاهد اعتراضات مردمی تحت فشار اقتصادی و معیشتی و برخی انتقادها بودیم که در روزهای نخست از سمت حاکمیت نیز به رسمیت شناخته شد و حتی مقرر شد تا با معترضان گفت‌وگو و مشکلات شنیده شود. با این حال جریان اعتراض‌ها به خشونت کشیده شد و ارزیابی حکومت این است که اعتراض‌های مسالمت‌آمیز اولیه با هدایت خارجی از مسیر خود خارج شد. همزمان نمی‌توان این نکته را ناگفته گذاشت که قطع سراسری اینترنت بین‌المللی نیز به ابهام‌ها افزود.

در نتیجه مجموع این شرایط، میدان برای تبلیغ‌های خارجی و فعالیت نهادهای ضدایرانی باز شد تا روایت ضعف ایران را مطرح و برجسته کنند. در نتیجه غرب به این سمت حرکت کرد تا مداخلات خود را با پوشش و ابزار حقوق بشر توجیه کند. در این فضا شاهد هم‌داستانی اروپا با ایالات متحده بودیم. این در شرایطی است که اروپا در موضوع‌های دوجانبه خود در بدترین شرایط با آمریکای ترامپ به سر می‌برد که ناشی از ادعاهای کاخ سفید نسبت به گرینلند و مساله اوکراین و تعرفه‌های تجاری است که اختلافات جدی را میان اروپا و آمریکا به وجود آورده است.

متاسفانه در فضا چند سال اخیر، ایران نتوانست اختلاف‌ها با اروپا را که در نتیجه جنگ اوکراین شکل گرفته بود، ترمیم کند و اروپا، ایران را به عنوان دشمن مستقیم خود تلقی کرد که در کنار روسیه علیه امنیت این قاره قرار گرفته و در نتیجه هم اسنپ‌بک فعال شد و هم شاهد رویکرد خصمانه رهبران اروپا در این مقطع زمانی هستیم. کشورهای اروپایی به این نتیجه رسیده‌اند که مجموع شرایط پیرامون ایران، بهترین موقعیت تقابلی را برای آنها ایجاد کرده لذا آن‌ها در حال دامن زدن به این ادعا هستند که ایران در مقابل مردم خودش ایستاده است. البته در این شرایط باید دیپلماسی تهران نیز مورد ارزیابی و آسیب‌شناسی قرار بگیرد که چرا نتوانسته اقدامی در راستای جلوگیری از شکل گیری این شرایط در رابطه با اروپا انجام دهد.

گزارش‌هایی درباره تلاش برخی دولت‌های اروپایی برای ترغیب دونالد ترامپ به اتخاذ گزینه‌های سخت‌تر علیه ایران، حتی در سطح اقدام نظامی، منتشر شده است؛ اروپا از پیگیری چنین مسیری چه منافع راهبردی مشخصی را دنبال می‌کند؟

من معتقدم ترغیب ایالات متحده به جنگ با ایران توسط لابی صهیونیستی صورت می‌گیرد که خواهان تجزیه ایران است تا کشوری که مقاومت جدی در برابر توسعه طلبی‌های به ناحق اسرائیل دارد را بشکند. آنها همزمان فکر می‌کنند مقاومت منطقه نیز به مرور زمان و با پشتوانه ایران خود را بازسازی و ترمیم خواهد کرد. می‌توان گفت که هدف از این فشارها، ورود نظامی آمریکا به منطقه خاورمیانه است. تلقی و ارزیابی من این است که اروپایی‌ها خیلی به دنبال این نیستند که آمریکای یکجانبه‌گرا حاکمیت خاورمیانه را به دست بگیرد و کشورهایی مانند فرانسه و انگلیس همچنان خود را در منطقه ما ذی‌حق می‌دانند و به این منطقه تعلق خاطر دارند. بنابراین برخی اظهارنظرهای شخصی را نباید موضع کلی اروپا تلقی کنیم و همزمان فراموش نکنیم که اروپا در موضوعات سیاست خارجی اتفاق نظر ندارد. این در حالی است که عملکرد ما موجب شده آن ها در ضدیت با ایران با یکدیگر اتفاق نظر پیدا کنند.