کارشناس بانکی: اصلاحات ارزی از بیانضباطی پولی جلوگیری میکند/پیام حذف ارز ترجیحی به فعالان اقتصادی
کارشناس اقتصاد پولی و بانکی اصلاحات ارزی دولت را ضروری و اجتنابناپذیر دانست و گفت: سیاست تخصیص ارز ترجیحی به واردات در شرایط محدودیت منابع ارزی، نهتنها منجر به حمایت پایدار از معیشت مردم نشده بود، بلکه در عمل بازتولید رانت، تضعیف انضباط پولی و فرسایش تدریجی ظرفیت سیاستگذاری اقتصادی کشور را به دنبال داشت.
حسن زارعمحله ضمن این مطلب بیان اینکه برای قضاوت منصفانه درباره حذف ارز ترجیحی، باید از کلیگویی فاصله بگیریم، اظهار داشت: ارز ترجیحی به معنای تخصیص دلار با نرخی بهمراتب پایینتر از نرخ تعادلی اقتصاد است که این اختلاف زمینه شکلگیری رانت را فراهم میکند.
وی افزود: بهعنوان مثال اگر نرخ دلار حواله دلار در مرکز مبادله حدود ۸۰ هزار تومان اما نرخ موثر آن در بازار آزاد حدود ۱۶۰ هزار تومان باشد، حدود ۸۰ هزار تومان رانت بالقوه ایجاد میشود؛ حال اگر تنها ۱۰ میلیارد دلار ارز با این نرخ ترجیحی تخصیص یابد یعنی یک رانت ۸۰۰ هزار میلیارد تومانی شکل گرفته است.
زارعمحله تصریح کرد: این عدد زمانی معنا پیدا میکند که بدانیم بودجه عمرانی کشور در سال ۱۴۰۴ حدود ۶۰۰ همت بوده و همین رقم برای سال ۱۴۰۵ نیز تثبیت شده است؛ یعنی حجم رانتی که در یک سال میتوانست از محل ارز ترجیحی شکل بگیرد، از کل بودجه عمرانی یک سال کشور هم بزرگتر بوده است. این مقایسه بهروشنی نشان میدهد که بحث بر سر یک اصلاح جزئی نیست، بلکه درباره صیانت از منابع ملی در مقیاس کلان است.
ارز ترجیحی؛ سیاستی که به هدف اصابت نکرد
این کارشناس بانکی با اشاره به تجربه سالهای گذشته در زمینه تخصیص ارز ترجیحی گفت: شواهد آماری نشان میدهد که با وجود تخصیص ارز ترجیحی، قیمت بسیاری از کالاهای مشمول، نهتنها کنترل نشد بلکه در مواردی همراستا یا حتی سریعتر از تورم عمومی افزایش یافت. این یعنی سیاست، از نظر اصابت به هدف، موفق نبوده است. بخشی از یارانه ارزی در حلقههای میانی زنجیره واردات، توزیع و قیمتگذاری جذب شد و سهم مصرفکننده نهایی، هم نامشخص و هم غیرقابل ردیابی باقی ماند.
وی ادامه داد: در چنین شرایطی، کشور هم منابع ارزی محدود خود را مصرف میکند و هم فشار مضاعفی بر بانک مرکزی وارد میشود، بدون آنکه دستاورد ملموسی برای معیشت مردم حاصل شود. این دقیقاً همان نقطهای است که تداوم یک سیاست نادرست، بهجای حمایت، به ضدحمایت تبدیل میشود.
حذف ارز ترجیحی یک تصمیم حکمرانی بود نه اقدام اداری
زارعمحله با تأکید بر اینکه حذف ارز ترجیحی تصمیمی ساده و کمهزینه نبود، اظهار کرد: این تصمیم با منافع تثبیتشده، ذینفعان قدرتمند و مقاومتهای پنهان روبهرو بود. عبور از چنین سیاستی، تصمیم اداری یا تکنیکی صرف نیست؛ بلکه یک تصمیم حکمرانی است و به همین دلیل می توان گفت که دولت میان دو گزینه «تداوم یک رانت بزرگ و پنهان» یا «تحمل هزینه کوتاهمدت برای اصلاح مسیر اقتصاد» مسیر صحیح را انتخاب کرده است.
وی افزود: تجربه اقتصاد ایران بارها نشان داده که تعویق اصلاحات، هزینهای بهمراتب سنگینتر از اجرای بهموقع آنها دارد. در این چارچوب، حذف ارز ترجیحی را باید نشانهای از بلوغ سیاستگذاری اقتصادی و پذیرش واقعیتهای اقتصاد کلان دانست.
نقش کلیدی بانک مرکزی در بازگرداندن انضباط پولی
این کارشناس امور بانکی با اشاره به نقش بانک مرکزی در شرایط کنونی برای سامان یافتن امور اقتصادی کشور گفت: در تصمیمات ارزی دولت، این بار بانک مرکزی فقط مجری یک تغییر نرخ نبود بلکه نقش یک نهاد سیاستگذار پولی مسئول را ایفا کرد و به عنوان نهادی که حاضر شد برای بازگرداندن انضباط پولی، از مسیرهای پرهزینه اما درست عبور کند، شناخته شد.
وی خاطر نشان کرد: حذف ارز ترجیحی به معنای کاهش فشارهای غیرشفاف بر پایه پولی و فراهم شدن زمینه اثرگذاری واقعی ابزارهای سیاست پولی است.
زارعمحله توضیح داد: وقتی نرخ ارز واقعیتر باشد، ابزارهایی مانند عملیات بازار باز، مدیریت نقدینگی و نرخ بهره، کارایی بیشتری پیدا میکنند. این موضوع هم برای مهار تورم و هم برای بازسازی اعتبار سیاست پولی اهمیت حیاتی دارد؛ بهویژه در شرایطی که اقتصاد با ناترازیهای مزمن مواجه است.
بیشتر بخوانید
ارز چندنرخی پول پاشی و از بین بردن منابع ملی است/ معیشت مردم در دستور کار دولت باشد
حذف ارز چند نرخی منجر به رقابتپذیری در صادرات و رونق تولید میشود
پیامدهای بانکی؛ پایان تأمین مالی رانت
وی ادامه داد: از منظر نظام بانکی ارز ترجیحی یکی از عوامل پنهان تشدید ناترازی بانک ها بود. بانکها ناخواسته درگیر تأمین مالی زنجیرههایی میشدند که بازده واقعی نداشتند و بعضاً به مطالبات غیرجاری تبدیل میشدند.
زارع محله ادامه داد: حذف این سیاست، به بانکها اجازه میدهد منابع خود را بر اساس منطق اعتبارسنجی، ریسک واقعی و جریان نقدی بنگاهها تخصیص دهند، نه بر مبنای مابهالتفاوت رانتی نرخ ارز که سودی برای اقتصاد ندارد.
حمایت از مردم؛ مسیر کارآمدتر کدام است؟
زارعمحله با اشاره به نگرانیهای معیشتی جامعه تأکید کرد: اگر حتی بخشی از منابع آزادشده از حذف ارز ترجیحی، بهصورت مستقیم، شفاف و هدفمند به دهکهای پایین اختصاص یابد، اثر حمایتی آن بهمراتب بیشتر از یارانه پنهان ارزی خواهد بود.
این کارشناس اقتصادی، مزیت تخصیص کالابرگ الکترونیک را شفافیت و قابل رصد بودن آن دانست و گفت: در چنین رویکردی هم یارانه پرداختی دولت قابل رصد است و انحراف آن ندارد و هم عادلانه و کارآمدتر به طور مستقیم به مردم می رسد.
پیام روشن دولت به فعالان اقتصادی
وی در پایان خاطرنشان کرد: حذف ارز ترجیحی یک پیام روشن به فعالان اقتصادی، مدیران بانکی و سرمایهگذاران دارد و آن اینکه دولت و بانک مرکزی آماده اصلاحات ساختاری هستند، حتی اگر این اصلاحات پرهزینه و غیرمحبوب باشد. این پیام، پایه اعتماد، پیشبینیپذیری و ثبات در اقتصاد است. تصمیمی که امروز دشوار به نظر میرسد، اگر با سیاستهای جبرانی هوشمند و هماهنگی نهادی همراه شود، میتواند فردای اقتصاد ایران را سالمتر، شفافتر و قابل اتکاتر کند.
پربیننده ترین
- ● ایلام میزبان 7 لاله گمنام خواهد بود
- ● هشدار استاندار نسبت به افزایش آمار تصادفات فوتی و جرحی در قزوین
- ● عمران علی محمدی بیان کرد:احیای واحدهای تولیدی کلید اقتصاد مقاومتی و اشتغال پایدار در لرستان است و دادگستری برای رفع موانع واحدهای تولیدی راکد عزمی جدی دارد
- ● مدیرکل آموزش و پرورش ایلام: علیرغم شرایط ویژه حاکم بر کشور و تحمل وضعیت جنگی اما روند احداث و پیگیری پروژه های عمرانی آموزش و پرورش متوقف نشده است
- ● هشت سال جنگ تحمیلی باعث قدرتمندی ایران شد که ثمره آن را امروز در برابر دشمنان می بینیم
- ● معاون اقتصادی استانداری تهران و توسعه ظرفیت تولید انرژیهای تجدیدپذیر و تقویت زیرساختهای تأمین برق استان
- ● زینی وند عنوان کرد: هیچ فردی نباید به دلیل محدودیتهای اقتصادی، جغرافیایی یا دسترسی نداشتن به امکانات آموزشی، از فرصت یادگیری محروم بماند
- ● آیین تشییع پیکر تعدادی از شهدای گمنام هشت سال دفاع مقدس در ایلام برگزار می شود
- ● خطاب به نخبگان و مدالآوران علمی و ورزشی؛ رهبر انقلاب: ایران قوی بر پایۀ اقتدار علمی و فنّاوری استوار است
- ● عمران علی محمدی تاکید کرد:کاهش قرارهای شکلی؛ گامی در جهت فصل خصومت واقعی است
- ● منصور احمدی» بهعنوان رئیس جدید دانشگاه آزاد اسلامی استان ایلام معرفی شد
- ● در جلسه امروز هیات دولت مطرح شد؛ گزارش دولت از تحقق ۱۴۱ همت صرفهجویی و برنامههای تکمیلی برای کاهش هدررفت منابع
- ● سرلشکر رضایی: جنگ و ترور تاوان دارد؛ حالا نوبت شماست که تاوان پس بدهید
- ● امام جمعه ایلام: حضور آگاهانه مردم در تجمعهای شبانه، نماد وحدت و همدلی و سنگر مستحکم دفاعی و مؤلفه اصلی قدرت بازدارندگی در برابر بیگانگان است
- ● دادگستری شهرستان پلدختر رتبه نخست استان لرستان را در شاخصهای عملکردی کسب کرد
آخرین اخبار
- ● عیادت مشترک نماینده ولیفقیه در استان و امام جمعه ایلام و استاندار ایلام از مصدومان حادثه واژگونی اتوبوس کارکنان شرکت NGL دهلران در بیمارستان آبدانان
- ● ایلام عزادار شد
- ● دستور رئیسجمهور برای رسیدگی به مصدومان حادثه واژگونی اتوبوس آبدانان
- ● اندیشکده آمریکایی: بهای تشدید درگیری با ایران برای ترامپ بهشدت بالا رفته است
- ● سپاه: رادار سایت پدافندی آمریکا در پایگاه بالگردی الرفاع بحرین با پهپاد مورد هدف قرار گرفت
- ● واژگونی اتوبوس مسیر دشتعباس - مورموری با ۲۰ مصدوم و فوتی
- ● ورزشکاران ایلامی صاحب خوابگاه می شوند
- ● دشتی پور عنوان کرد: اجرای طرحهای ایمنی در راههای ایلام با نصب بیش از ۲۱ هزار تابلو و علائم ایمنی
- ● سلیمانی خبر داد:کاهش۲۰ درصدی مصرف گاز و مدیریت بهینه شبکه، برای عبور ایمن از فصل سرما در استان ایلام هدفگذاری شده است
- ● تاکید استاندار به دستگاه های دولتی: مدیریت مصرف انرژی را از ادارات آغاز کنید/ مصرف بی رویه انرژی ممنوع است/ رفاه حال مردم خط قرمز است
- ● هوشمند سازی بیش از ۴۵ هزار انشعاب برق در استان ایلام
- ● سردار گراوندی: تکریم و سرکشی از خانواده های شهدا و جانبازان بخشی از مسئولیت مجموعه انتظامی در پاسداشت ارزشهای انقلاب اسلامی است
- ● حریف موشکهای ایران نمیشویم! | ایران خود را برای دور جدیدی از جنگ آماده می کند | اختلاف ترامپ و نتانیاهو درباره ایران
- ● سفیر ایران: اگر آمریکا به راهحل دیپلماتیک متعهد است فورا به تجاوز و محاصره پایان دهد
- ● شرکت های هواپیمایی کشورهای مختلف، پروازهای خود را به آمریکا لغو کردند