پیوند ژئوتوریسم و گردشگری نجومی در ایلام؛ از ژرفای سیمره تا بیکران آسمان

همزمان با گرامیداشت هفته گردشگری، ویژه‌برنامه علمی و فرهنگی «از ژرفای سیمره تا بیکران آسمان» با رویکرد تلفیق میراث طبیعی و گردشگری نجومی، با حضور مسئولان استانی، پیشکسوتان عرصه میراث فرهنگی، پژوهشگران، فعالان گردشگری و جمعی از علاقه‌مندان در رصدخانه ایلام برگزار شد.

فرزاد شریفی با اعلام این خبر اظهار کرد: این رویداد با هدف معرفی پیوند زیست‌بوم دره‌سیمره با دانش کهن نجوم، به همت پایگاه ملی چشم‌انداز طبیعی و تاریخی دره سیمره و با مشارکت معاونت گردشگری اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان، کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان، پژوهش‌سرای دانش‌آموزی فرهیختگان، مرکز نجوم و رصدخانه ایلام و سمن جوانان عطر ژیان اجرا شد.

فرزاد شریفی، با تأکید بر ضرورت تنوع‌بخشی به مقاصد و بسته‌های گردشگری استان اظهار کرد: ایلام تنها مقصدی برای بوم‌گردی و گردشگری تاریخی متعارف نیست، بلکه برخورداری از آسمان کم‌نظیر و پاک در کنار عوارض شاخص طبیعی، زیرساختی بکر برای توسعه گردشگری علمی به شمار می‌رود.

او با اشاره به رویکرد اداره‌کل در هفته گردشگری افزود: برنامه "از ژرفای سیمره تا بیکران آسمان" تلاشی هدفمند برای روایت‌گری چندبعدی از ظرفیت‌های پنهان استان است؛ رویدادی که نشان می‌دهد چگونه می‌توان جاذبه‌های طبیعی و ژئوتوریسمی چون دره سیمره را با علوم نجومی در قالب یک محصول جذاب گردشگری پیوند زد.

در ادامه این نشست، مدیر پایگاه ملی چشم‌انداز طبیعی و تاریخی دره‌سیمره، با تبیین ارزش‌های بین‌رشته‌ای این پایگاه گفت: چشم‌انداز سیمره روایتی چندهزارساله از تعامل و سازگاری انسان با بستر طبیعی پیرامون و رخدادهای عظیم زمین‌شناختی است. هنگامی که از "ژرفای سیمره تا بیکران آسمان" سخن می‌گوییم، به تنوع و عمق حوزه‌های گردشگری این کهن‌دیار اشاره داریم.

صادقی‌راد تصریح کرد: پایگاه‌های میراث فرهنگی رسالتی فراتر از حفاظت صرف دارند و موظفند، دریچه‌های تازه‌ای از شناخت هویت سرزمین را به روی جامعه و گردشگران بگشایند. تعریف بسته‌های ژئوتوریسم در تلفیق با رصد آسمان شب در حوضه سیمره، از اولویت‌های پژوهشی و اجرایی پایگاه برای جذب گردشگران تخصصی است.

او همچنین با توجه به زیرساخت‌ها و پتانسیل‌های موجود، پیشنهاد راه‌اندازی و تثبیت شاخه جدیدی در صنعت گردشگری استان تحت عنوان «گردشگری نجوم» یا «گردشگری آسمان» را مطرح کرد.

حبیب‌الله محمودیان، پیشکسوت و چهره نام‌آشنای باستان‌شناسی استان نیز در این نشست به جایگاه رصد ستارگان و کیهان‌شناسی نزد پیشینیان و نبوغ دانشمندان ایرانی در این عرصه اشاره کرد و گفت: حوضه رود سیمره و دشت‌های پیرامون آن با پیشینه‌ای کهن در سکونت و شکل‌گیری تمدن‌های بشری، بستر بسیار غنی برای مطالعات تاریخی است.

محمودیان افزود: باستان‌شناسی امروز نیازمند رویکردی فرارشته‌ای است تا ردپای ادراک کیهانی نیاکان را در معماری بناها، سازه‌ها و نقوش سفالینه‌ها بازخوانی کند.

او افزود: برگزاری چنین برنامه‌هایی در رصدخانه ایلام، گامی اساسی در ارتقای آگاهی عمومی جامعه نسبت به ژرفای دانش تجربی و بومی گذشتگان در این خطه به شمار می‌رود.

در بخش دیگری از این نشست، کارشناسان مرکز نجوم و رصدخانه ایلام به تشریح ابعاد فنی، ویژگی‌های اپتیکی و موقعیت رصدی استان پرداخته و قابلیت‌های جذب توریسم علمی از طریق حفاظت از «آسمان تاریک» را تشریح کردند. به گفته کارشناسان این مرکز، اراضی کوهستانی و دشت‌های پیرامون سیمره به دلیل کمترین میزان آلودگی نوری، از ایده‌آل‌ترین کریدورهای کشور برای ثبت تصاویر نجومی و رصد پدیده‌های آسمانی محسوب می‌شوند.

در پایان این مراسم، حاضران با راهنمایی کارشناسان و با استفاده از تلسکوپ‌های مستقر در رصدخانه ایلام، به رصد اجرام آسمانی، سیارات و صورت‌های فلکی پرداختند و پیوندی عینی میان ریشه‌های تاریخی زمین و ژرفای کیهان را تجربه کردند.